โรงงานพร้อม แต่คนพร้อมหรือยัง
หนึ่งในอุปสรรคสำคัญที่สุดของการยกระดับ SME ไทยเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูงและยานยนต์ไฟฟ้าไม่ใช่เงินทุนหรือเครื่องจักร แต่เป็น ‘ทักษะของคน’ รายงานของ SEMI Southeast Asia ระบุว่าแผนงานระดับชาติด้านเซมิคอนดักเตอร์ของไทยตั้งเป้าสร้างแรงงานทักษะสูงราว 230,000 คนภายในปี 2050 ภายใต้วิสัยทัศน์ “Made-in-Thailand Chips” ซึ่งสะท้อนว่าการพัฒนาบุคลากรเป็นเสาหลักที่ขาดไม่ได้ของการเป็นเจ้าของเทคโนโลยี ไม่ใช่เพียงผู้ประกอบตามคำสั่ง
มาตรการที่จับ ‘ทักษะ’ คู่กับ ‘การลงทุน’
รัฐบาลได้เปิดตัวโครงการ Skill Bridge ซึ่งสนับสนุนหลักสูตรฝึกอบรมเฉพาะทาง 35 หลักสูตร เพื่อยกระดับวิศวกรและช่างเทคนิคมากกว่า 60,000 คนในอุตสาหกรรมเป้าหมาย พร้อมกับมาตรการ Thailand FastPass ที่ประสานงาน 8 หน่วยงานรัฐเพื่อลดระยะเวลาการอนุมัติลง 20–50% สำหรับโครงการที่มีผลกระทบสูง สำหรับ SME ไทย นี่หมายความว่าการลงทุนในเทคโนโลยีเพียงลำพังไม่เพียงพอ หากแต่ต้องลงทุนใน ‘คน’ ที่สามารถเดินเครื่อง ตรวจสอบ และพัฒนาเทคโนโลยีนั้นได้จริง
มหาวิทยาลัยและบริษัทระดับโลกกำลัง ‘สร้างสะพาน’ ทักษะให้ SME ไทย
ความเปลี่ยนแปลงที่น่าสนใจคือการที่มหาวิทยาลัยไทย 8 แห่งได้เปิดหลักสูตรวิศวกรรมเซมิคอนดักเตอร์โดยเฉพาะ พร้อมคณะบัณฑิตศึกษาใหม่ด้านวิศวกรรมโฟโตนิกส์ ขณะที่บริษัท Airbus ได้ขยายสำนักงานใหญ่ด้านวิศวกรรมและการออกแบบเทคนิคระดับภูมิภาคในกรุงเทพฯ สิ่งเหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงข่าวการศึกษา แต่เป็นสัญญาณว่า ‘ฐานทักษะ’ ของประเทศกำลังถูกยกระดับ และ SME ไทยที่สามารถเชื่อมโยงกับหลักสูตรเหล่านี้ผ่านการฝึกงาน การวิจัยร่วม หรือการจ้างงานจะมีความได้เปรียบในการเป็นซัพพลายเออร์ที่ ‘พูดภาษาเดียวกัน’ กับลูกค้าระดับโลก